Weinig gerechten verdelen toeristen en inwoners zo sterk als rauwe haring. Toch hoort de Hollandse Nieuwe haring bij Nederland zoals de fiets en de tulp. Het is de eerste haring van het nieuwe seizoen, en elk jaar kijkt het land uit naar de eerste tonnetjes. Wie nog nooit een haring heeft geproefd, vraagt zich vaak af waar hij aan begint. Dit artikel legt het rustig uit.
Wat is Hollandse Nieuwe haring?
Hollandse Nieuwe is jonge haring, gevangen in het late voorjaar en de vroege zomer. De vis heeft dan veel vet opgebouwd, maar is nog niet gepaaid. Dat geeft een zachte, romige smaak met een lichte zoetheid. De haring wordt schoongemaakt, licht gezouten en volgens vaste regels gerijpt. Hij wordt dus niet in azijn ingelegd, zoals bij veel Scandinavische haringgerechten.
Het begin van het seizoen wordt gevierd met Vlaggetjesdag in Scheveningen, meestal in juni. Dan wordt het eerste vaatje geveild voor een goed doel. Bedragen en data verschillen per jaar, dus kijk bij het nieuws voor de actuele cijfers.
Is rauwe haring veilig?
Veel mensen vragen zich dit af. In Nederland moet de haring voor verkoop een bepaalde tijd worden ingevroren om parasieten te doden, en vishandels moeten zich aan hygiënevoorschriften houden. Mensen met een verzwakt immuunsysteem en zwangere vrouwen doen er goed aan advies van hun huisarts te vragen voordat ze rauwe vis eten.
Zo eet je haring
Er zijn twee klassieke manieren.
De traditionele manier
Je pakt de haring bij de staart, leunt met je hoofd naar achteren en bijt de vis van onderen op. Het ziet er voor beginners grappig uit, en Nederlanders zijn gewend aan toeristen die het proberen. Meestal krijg je er gesneden rauwe ui bij, en soms zoete augurkjes.
De makkelijke manier
Vind je de hele vis te spannend, vraag dan om een broodje haring. De vis zit in een zacht wit broodje met uitjes en zuur. Het brood maakt de smaak milder. Je kunt de haring ook laten snijden in stukjes op een bordje, met een prikkertje.
Hoe smaakt het?
Goede nieuwe haring is niet scherp of overdreven vissig. Hij is zacht, boterachtig en een beetje zout, met een frisse smaak van zee. De ui zorgt voor een knapperige, scherpe tegenhanger. Ruikt een haring sterk of zuur, dan is hij waarschijnlijk niet vers.
Waar probeer je haring?
Bijna elke Nederlandse stad heeft een haringhandel of viskraam. In Amsterdam vind je kraampjes bij de Albert Cuypmarkt en aan de grachten. Ook Utrecht, Rotterdam en Den Haag hebben bekende adressen waar mensen een mening over hebben. Aan de kust, in Scheveningen, Volendam of Urk, eet je haring met uitzicht op de haven.
Tips voor het kiezen van een kraam:
- Kies een drukke kraam, want veel verkoop betekent verse vis.
- Let op een bordje van een erkende vishandelsorganisatie.
- Kijk of de kraam schoon is en de vis koel ligt.
- Vraag eerst om een kleine portie als je twijfelt.
Wanneer is het seizoen?
De eerste nieuwe haring komt in het late voorjaar of de vroege zomer. Het seizoen voor de verste vis loopt door de zomermaanden. Daarna wordt haring ook verkocht, maar vaak van ingevroren voorraad. Dat is niet slecht, al zeggen veel liefhebbers dat de eerste weken het lekkerst zijn.
Een stukje geschiedenis
Haring maakte de Hollandse steden rijk. In de Middeleeuwen vonden vissers een manier om de vis aan boord te verwerken en te bewaren, waardoor hij ver verhandeld kon worden. De haringvloot was lange tijd een belangrijke bron van inkomsten, en de haring is nog altijd een symbool van de Nederlandse eet- en handelscultuur.
Moet je het proberen?
Veel mensen denken dat ze het vies vinden en zijn na één hap verrast. Je hoeft er geen fan van te worden, maar het is een mooie manier om een stuk Nederlandse cultuur te proeven. Neem een servetje mee, een vriend om mee te lachen en een open geest.
Handige tips
1. Eet haring koud, vers en liefst direct na het snijden.
2. Neem water of een kopje koffie mee voor de nasmaak.
3. Vraag de verkoper hoe hij de haring het liefst eet.
4. Probeer eerst een broodje als de hele vis je afschrikt.
Een paar veelgestelde vragen
Smaakt haring zout? Een beetje, maar vooral romig. Kun je haring ook thuis eten? Ja, bij een goede visboer of in de supermarkt vind je schoongemaakte haring, al is hij bij een kraam vaak verser. Past er een drankje bij? Veel mensen drinken er water of een koel pilsje bij. Is haring gezond? Hij bevat omega-3-vetzuren, maar zout en bewaarmethode spelen ook een rol, dus vraag bij twijfel advies aan een arts of diëtist.
Een goede Hollandse Nieuwe haring laat zien waarom het land er al eeuwen om heen staat. Probeer hem op een zonnige dag aan de haven, en je begrijpt waarom Nederlanders zo hartelijk over dit simpele gerecht praten.
More like this: browse our Food & Drink section.
