Al jaren geldt het als een van de grootste raadsels van de biologie. Bijna alle zoogdieren gaan dood van ouderdom als hun vruchtbaarheid afneemt. Maar niet de mens: die leeft ook na de laatste eisprong nog tientallen jaren door. Met onze gezondheidszorg heeft dat niets te maken, zo blijkt uit de cijfers. Ook in vroeger tijden was ongeveer een derde van alle vrouwen ouder dan 45. Bij onze neef de chimpansee is dat slechts 3 procent.

Misschien komt het wel omdat de natuur oma’s nog nodig heeft bij de opvoeding van de kleinkinderen, is een van de populaire verklaringen. Anders dan bij andere diersoorten, zijn mensenbaby’s namelijk nog lang niet 'af' als ze worden geboren. Nog jaren lang behoeven ze luiers en potjes gepureerde voeding en moet je ze dragen. Heel nuttig dus als er een oma in de buurt is om een handje te helpen.

Volgens de zogenoemde ‘grootmoedertheorie’ laat de natuur de mens daarom langer in leven dan andere zoogdieren. Families die het toevallig net in hun genen hebben om wat ouder te worden, hebben een klein evolutionair voordeel omdat ze dankzij hun oma's iets meer nageslacht voortbrengen dan andere families. Daardoor zullen ze een steeds groter aandeel zijn gaan innemen van de bevolking, totdat hun genen voor een lang leven zich over de hele mensheid hadden verspreid.

Voor het eerst is het gelukt om voor die theorie stevig, wetenschappelijk bewijs te vinden. Finse en Canadese onderzoekers bestudeerden bevolkingsregisters van enkele generaties Canadese en Finse families uit de achttiende en de negentiende eeuw – een tijd waarin het nog heel gewoon was als oma’s en opa’s bij het gezin in huis woonden.

Zonneklaar bleek dat oma’s de evolutie inderdaad een handje helpen. Zowel in Canada als in Finland kregen de gezinnen met een nog levende oma gemiddeld meer kinderen. Bovendien kwamen de kinderen sneller na elkaar ter wereld en hadden ze meer kans om hun jeugd te overleven. Opvallend genoeg komt het oma-effect pas goed op gang op het moment dat het kind van de borst af is, rapporteren de onderzoekers morgen in Nature.

En: hoe jonger de grootmoeder, des te sterker het effect. Zo blijken kleinkinderen met oma’s van 60 jaar of jonger 12 procent méér kans te hebben om hun kindertijd te overleven. Bij oma’s ouder dan 60 jaar, is dat slechts 3 procent.

Een andere beperking is dat oma wél in de buurt moet wonen. Uit de analyses bleek dat het heilzame effect drastisch afnam als oma in een ander dorp woonde. Al met al “sterk bewijs” dat de grootmoedertheorie werkelijk klopt en dat oma’s een heilzaam effect hebben op de voortplanting van een familie, schrijft de Amerikaanse antropologe Kristen Hawkes in een begeleidend commentaar.

Bizar genoeg lijkt het oma-effect zelfs direct de hand te hebben in grootmoeders overlijdensjaar. Want ook dat blijkt uit de analyse: oma’s gaan dood rond de tijd dat de kleinkinderen niet langer zorg behoeven. Oma mag dan twee generaties kinderen hebben opgevoed - een rustige, oude dag is haar wat betreft de natuur niet gegund.

Vind het erg leuk gevonden maar er klopt volgens mij helemaal niets van..

De rede dat beesten doodgaan als ze onvruchtbaar worden is heel simpel: De wet der natuur is dat de sterkste zullen overleven. Op het momend dat een dier onvruchtbaar word zal die als zwak worden aangezien door zn soort genoten en laten ze haar in de steek waardoor die zal overlijden.

Bij mensen is de wet der natuur al lang niet meer van toepassing en tegenwoordig ook bij de meeste dieren niet meer omdat ze in gevangeschap leven. Ook heb je de dood voor een gedeelte in de hand.

Elk wezen op aarde heeft een sterke overlevings drang. zolang je het leven niet opgeeft en het dsu niet zal los laten om toe te geven aan de dood zal je sterk genoeg blijven om te blijven leven.. zolang oma's dus het gevoel hebben dat ze nog nodig zijn om te helpen bij de opvoeding van de kleinkindere zullen ze hier niet snel aan toe geven.

Dat eerste vind ik onzinnig, de meeste dieren zijn heel goed zelf in staat hun kostje bij mekander te scharrelen, ze hebben daarbij geen soortgenoten nodig.

Dat tweede vind ik wel zinnig, ik denk dat het inderdaad een boel te maken heeft met de wil om te leven.